RSS

การศึกษาวิธีการเก็บรักษาสมุนไพรที่มีสรรพคุณใช้ทดแทนกันได้ในตำราแพทย์แผนไทย

ในตำราแพทย์แผนไทย

ชื่อเรื่อง การศึกษาวิธีการเก็บรักษาสมุนไพรที่มีสรรพคุณใช้ทดแทนกันได้ในตำราแพทย์แผนไทย

ผู้วิจัย แพทย์หญิงเพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ และคณะ

แหล่งทุน งบประมาณปกติ ปี พ.ศ. 2543

       การพัฒนาด้านเภสัชกรรมไทย มีความจำเป็นต้องศึกษาเรื่องการใช้สมุนไพรของแพทย์แผนไทยให้รอบด้าน ตั้งแต่เทคนิคการเก็บรักษาให้มีคุณภาพดี รักษาสมุนไพรให้คงคุณภาพได้นาน และการใช้สมุนไพรแต่ละชนิดทดแทนในสิ่งที่ขาดแคลนโดยไม่ทำให้สรรพคุณของยานั้นเสียไป จากการค้นคว้าและสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญและหมอพื้นบ้านผู้มีประสบการณ์ ทำให้คณะผู้วิจัยเล็งเห็นความสำคัญของการศึกษาวิธีการเก็บรักษายาสมุนไพรที่มีสรรพคุณใช้ทดแทนกันได้ในตำราแพทย์แผนไทยโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารายการสมุนไพรที่มีสรรพคุณใช้ทดแทนกันได้และศึกษาเทคนิควิธีการเก็บรักษาสมุนไพรจากสมุนไพรสดเป็นสมุนไพรแห้งให้คงคุณภาพสามารถใช้ได้นาน ซึ่งสามารถประมวลผลการศึกษาสมุนไพรที่มีสรรพคุณใช้ทดแทนกันได้ในตำราแพทย์แผนไทยทั้งสิ้น 49 คู่ (99 ชนิด) จำแนกเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณใช้ทดแทนกันได้ตามกลุ่มอาการ 15 กลุ่มอาการ ได้แก่ สมุนไพรรักษาโรคผิวหนัง ใช้กระเช้าผีมดทดแทนได้กับหนอนตายหยาก, ขมิ้นชันทดแทนได้กับขมิ้นอ้อย สมุนไพรช่วยในการขับลม ใช้กะเพราทดแทนได้กับแมงลัก. โกฐกระดูกทดแทนได้กับกระทือบ้าน, โกฐสอทดแทนได้กับข่าลิง, โกฐน้ำเต้าทดแทนได้กับเปราะป่า, โกฐเขมาทดแทนได้กับทรงบาดาล, กานพลูทดแทนได้กับลูกจันทน์, ขิงทดแทนได้กับดีปลี, เปลือกมะรุมทดแทนได้กับรากกุ่มบก สมุนไพรรักษาอาการปวดศีรษะและลดความดันโลหิตสูง ใช้กาหลงทดแทนได้กับจิก, โกฐเขมาทดแทนได้กับทรงบาดาล สมุนไพรรักษาโรคระบบทางเดินหายใจ ใช้โกฐหัวบัวทดแทนได้กับกระเทียม แก่นประดู่ทดแทนได้กับแก่นมะซาง ลูกมะกรูดทดแทนได้กับลูกส้มซ่า, มะแว้งต้นทดแทนได้กับมะแว้งเครือ, หัสคุณเทศทดแทนได้กับหัสคุณไทย สมุนไพรรักษาโรคระบบทางเดินอาหาร ใช้โกฐหัวบัวทดแทนได้กับกระเทียม, ขมิ้นชันทดแทนได้กับขมิ้นอ้อย สมุนไพรรักษาโรคโลหิตสตรี ใช้ไพลทดแทนได้กับรากโกฐเชียง, กะเม็งทดแทนได้กับผักคราด, ใบเงินทดแทนได้กับใบทอง, แก่นประดู่ทดแทนได้กับแก่นมะซาง สมุนไพรรักษาโรคระบบขับถ่าย ใช้โกฐหัวบัวทดแทนได้กับกระเทียม, โคกกระสุนทดแทนได้กับนมพิจิตร, พาดไฉนทดแทนได้กับเมล็ดสลอด, สารส้มทดแทนได้กับเหง้าสับปะรด, เกลือสินเธาว์ทดแทนได้กับสมอทั้งสาม, ทนดีทดแทนได้กับดองดึง, ยางเทพธาโรยางสลัดได, เปลือกกระท้อนทดแทนได้กับเปลือกคาง, เปลือกต้นตาเสือทดแทนได้กับเปลือกต้นนนทรี สมุนไพรแก้ไข้ ใช้โกฐก้านพร้าวทดแทนได้กับชิงช้าชาลี, โกฐจุฬาลัมพาทดแทนได้กับหญ้าตีนนก, ขมิ้นเครือทดแทนได้กับขมิ้นอ้อย, ขี้กาทั้งสองทดแทนได้กับไคร้เครือ, ใบเงินทดแทนได้กับใบทอง, ผักขวงทดแทนได้กับชุมเห็ดไทย, สมอพิเภกทดแทนได้กับมะขามป้อม, หญ้าพันงูทั้งสองทดแทนได้กับผักเสี้ยนทั้งสอง, แก่นประดู่ทดแทนได้กับแก่นมะซาง สมุนไพรบำรุงโลหิต ใช้ลูกกรายทดแทนได้กับลูกบิด สมุนไพรรักษานิ่ว ใช้ด่างโคกกระสุนทดแทนได้กับด่างสลัดได สมุนไพรแก้ร้อนในกระหายน้ำ ใช้ใบเงินทดแทนได้กับใบทอง สมุนไพรช่วยให้เจริญอาหาร เป็นยาอายุวัฒนะ ใช้ชิงช้าชาลีทดแทนได้กับบอระเพ็ด, มะไฟเดือนห้าทดแทนได้กับหญ้าปากควาย, มะแว้งต้นทดแทนได้กับมะแว้งเครือ สมุนไพรแก้ไขมันจับตัวตามข้อ ใช้ผักโขมแดงทดแทนได้กับดองดึง สมุนไพรรักษาโรคหนองใน ใช้สารส้มร่วมกับเหง้าสับปะรด สมุนไพรรักษาน้ำเหลืองเสีย น้ำดีพิการ ใช้ขมิ้นเครือทดแทนได้กับขมิ้นอ้อย

       และจากการสัมภาษณ์ระดับลึกของหมอพื้นบ้านและผู้เชี่ยวชาญด้านการเก็บรักษายาสมุนไพรพบว่า สมุนไพรแต่ละชนิดมีวิธีการเก็บรักษาคล้ายคลึงกันคือ ถ้าต้องการเก็บรักษาสมุนไพรไว้เป็นเวลานานเพื่อนำมาปรุงยาต้องเก็บสมุนไพรไว้ในที่แห้ง ไว้ในที่สูญญากาศ จะทำให้สมุนไพรคงสภาพอยู่ได้นานที่สุด โดยไม่สูญเสียสรรพคุณทางยา แต่สำหรับร้านขายยาสมุนไพรทั่วไป ซึ่งไม่ต้องเก็บยาสมุนไพรไว้เป็นเวลานานมากนัก จะนำสมุนไพรมาตากให้แห้งแล้วนำมาใส่กระสอบข้าวสารหรือถุงกระดาษเก็บไว้ในที่แห้ง อากาศถ่ายเทสะดวก จะมีสมุนไพรบางชนิดเท่านั้นที่มีกรรมวิธีเฉพาะเจาะจงลงไป

http://www.jspherbalcenter.com/600

Advertisements
 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: